با نام و یاد خداوند حکیم

 

فرصت بازی بدهید تا کودکان خلاق شوند

 

جهانی که در آن زندگی می کنیم به سرعت در حال تغییر است و این تغییرات مشکلات جدیدی را با خود به همراه دارد. افرادی که خلاقیت بیشتری دارند قالب های فکری را در هم شکسته و به پدیده ها از زاویه دیگری نگاه می کنند. کودکان خلاق و دارای مهارت تفکر و انتقاد بهتر می توانند به درک تازه ای از پدیده ها دست یابند و مشکلات شان را استادانه حل کنند.
    خلاقیت کودکان را با روش های مختلف می توان تقویت کرد. به نظر می رسد «بازی» نقش مهمی در پرورش تفکر خلاق در کودکان دارد.
    بازی برای پرورش خلاقیت
    خلاقیت بارز ترین شکل خودباوری است. هیچ چیز برای کودکان خشنود کننده تر از این نیست که بتوانند خودشان را آشکارا و بدون هیچ قضاوتی مطرح کنند. توانایی خلاق بودن یعنی خلق چیزی از احساسات و تجربیات می تواند بهداشت روانی (عاطفی) کودکان را پرورش دهد و منعکس سازد. تجربیاتی که کودکان در طول سال های نخست زندگی دارند می تواند به طور قابل توجهی رشد خلاقیت آنها را افزایش دهد.
    اهمیت فرآیند خودباوری
    همه کودکان باید واقعاً خلاق باشند تا آزادانه، خود را به سعی و تلاش ملزم کنند و هر فعالیتی را که خودشان می خواهند انجام دهند. آن چه در هر فعالیت خلاق مهم است فرآیند خودباوری است. تجربیات خلاق به آموزش آن چه یک کودک ممکن است فکر یا احساس کند کمک می کند. همچنین خلاقیت به فراهم آوردن فرصت هایی برای سنجش افکار نوین، روش های جدید تفکر و حل مسأله کمک می کند، فعالیت خلاق به شناخت و تمجید از خصوصیات منحصر به فرد هر کودک کمک می کند. همچنین فرصت های عالی را برای خاص کردن آموزش و تمرکز روی هر کودک فراهم می آورد.
    فرصت هایی برای خلاقیت 
    کودکان برای بازی و تفکر خلاق به فرصت های زیادی نیاز دارند . کار خود را با فراهم کردن فعالیت هایی بر اساس علایق و افکار کودکان شروع کنید . این بدان معنی است که چطور با جدیت به آنچه کودکان می گویند گوش کنیم . برای این منظور، ضبط نوار و نوشتن مکالمات آنها همچنین یادداشت برداری و مرور آنها برای معلمان بسیار سودمند است . با دقت طیف گسترده ای از موضوع ها و تجربیّات خلاق را عرضه کنید . خلاق بودن چیزی فراتر از نقاشی یا رنگ آمیزی است . امکانات نامحدودی همچون عکاسی، موسیقی، گردش علمی، کار با سیم، گل رس، کاغذ ، چوب، آب و سایه یافت می شود . فراهم کردن فرصت های زیاد برای کشف موضوع ها و پیگیری ایده های کودکان خیلی مهم است این شامل فرصت های فکر کردن درباره چگونگی برنامه ریزی طراحی ، آزمایش و تجدید نظر ایده هاست . گفت وگوی بموقع درباره این عقاید با دیگران را از جمله کودکان و معلمان فراموش نکنید.
    انواع تجربه
    راه هایی برای ایجاد تجارب در زمینه جوامع چند قومیتی، چند فرهنگی و دیگر جوامع برای کودکان پیدا کنید . فعالیت هایی مانند گردش علمی، برگزاری مراسمی در روزهای تعطیل، فعالیت هایی با همکاری دیگر گروه های قومی و تشویق کودکان به آوردن بازدید کننده به مدرسه فرآیند خلاقیت را افزایش می دهد. هر چه کودکان در زندگی از تجارب متنوع تری برخوردار باشند دارای طیف گسترده تری از بیان خلاق خواهند بود . هر چه کودکان تجربیات شخصی بیشتری با مردم و موقعیت های بیرون از محیط شان داشته باشند ، موضوع هایی که می توانند در بازی شان دخالت دهند بیشتر خواهد بود . چالش ما این است که تنوع بیان هنری در کلاس تهدید نشود .
    پرورش فرآیند خلاق
    مهم این است که کودکان را تشویق کنید تا خودشان انتخاب کنند . بهتر است به کودکان اجازه داده شود در موقع و فرصت های مکرر به تجربه و کشف موضوع های قابل بیان بپردازند .
    تأکیدتان نه روی نتیجه کار، بلکه بر روی فرآیند خلاق باشد . آنچه کودکان درباره خودشان یاد می گیرند و کشف می کنند برای رشدشان حیاتی است، با قدردانی و حمایت از تلاش های کودکان پشتیبانی خود را از فرآیند خلاق نشان دهید . استقلال و کنترل در فرآیند از ارکان مهم اند، این موضوع بخصوص وقتی واقعیت دارد که با بچه هایی ناتوان کار می کنیم .
    بازی خلاق
    یکی از مهم ترین انواع فعالیت خلاق برای بچه های کوچکتر، بازی خلاق است . هنگامی سخن از بازی خلاق می شود که کودکان چیزهای آشنا و ساخته شده را با یک روش جدید و غیر معمول به کار می برند، یا سرگرم ایفای نقش یا بازی خیالی هستند . هیچ چیز روح خلاق را بیشتر از بازی خلق الساعه تقویت نمی کند بازی یک کار جدی برای نوجوانان است و دادن فرصت جهت آزادانه بازی کردن برای سلامتی آنها حیاتی است. حتی در آغاز دوران کودکی بازی رشد جسمی کودکان را با افزایش درک حسی و مهارت های حرکتی پرورش می دهد . از طریق بازی و تکرار مهارت های فیزیکی اساسی، کودکان توانایی ها یشان را تکمیل و به طور فزاینده ای در کارهای فیزیکی مشکل، مهارت پیدا می کنند . بازی رشد ذهنی و روش های جدید فکر کردن و حل مسأله را پرورش می دهد . از طریق بازی گروهی ، کودکان با بسیاری از چالش های ذهنی که به اندازه گیری، تساوی، تعادل، شکل پذیری، روابط فضایی و ویژگی های فیزیکی مربوط می شود ، مواجه می شوند.
    یکی از مهم ترین فایده های بازی ، تأثیر آن بر رشد اجتماعی است. تعاملات اجتماعی بازی گرایانه از همان لحظه تولد شروع می شود. با انجام بازی دراماتیک ( نمایشی ) کودکان بتدریج یاد می گیرند ، به نیازهای یکدیگر توجه کنند و به ارزش ها و دیدگاه های متفاوت ارج بگذارند .
    از طریق بازی، کودکان در ابراز احساسات و کنترل آنها توانمند می شوند. بازی همچنین به کاهش استرس آنها کمک می کند . آنها می توانند فقط خودشان باشند؛ نیازی نیست که مطابق معیارهای بزرگسالان در طول بازی رفتار کنند ،بازی فرصت رسیدن به مهارت در محیط را به آنها می دهد . آنها از طریق تخیلات شان به کنترل تجربه می پردازند و در جریان بازی، انتخاب و تصمیم گیری شان را تمرین می کنند . بازی به پیشرفت و توسعه دیدگاه منحصر به فرد کودکان و شیوه فردی بیان خلاق کمک می کند. بازی بیانگر واکنش های منحصر به فرد و شخصی کودک به محیط است. بازی یک فعالیت خود بیانگری است که قدرت تخیل کودکان را به کار می گیرد . بازی یک شکل آزاد و بدون محدودیت است و هنگام بازی، کودکان برای ارزیابی و شکل گیری افکار جدیدشان و تجربه عقاید پیشین خود دارای استقلال هستند.
    فرصت هایی که بازی برای کنترل و استقلال فراهم می آورد، موضوعی مهم برای هر کودک و بخصوص نوجوانان است. روش هایی برای تشویق بازی در کلاس وجود دارد. همچون مراقبان خودمان باید مواظب باشیم که از تسلط بر بازی اجتناب کنیم. بازی بهتر است نتیجه افکار کودکان باشد . از طریق بازی ما باید سعی کنیم توانایی های کودکان را برای ابراز خود پرورش دهیم . همچنین باید کودکان را به گونه ای کمک کنیم که با الهام های خود بازی را پایه گذاری کنند. هدف ما برانگیختن بازی و تشویق خشنودی و رضایت کودکان در بازی با یکدیگر است نه کنترل آن. به بازی توجه کنید، برای آن برنامه ریزی کنید وآن را تشویق کنید تا یاد بگیرید چطور بازی کودکان را از طریق توضیح ها و سؤال ها گسترش دهید .
    ایده های خلاق را با تشویق آن ها برای مواجه شدن با کاربردهای جدید و نامتعارف وسایل برانگیزید . سعی کنید خودتان را در معرض ایده های جدید و اصیل قرار دهید و کودکان را برای مواجه شدن با بیش از یک راه حل یا جواب تشویق کنید . در مورد وسایل بیش از حد محدود کننده دقت کنید و سعی کنید وسایل بازی ای را در اختیار داشته باشید که در صورت درخواست کودکان سهل الوصول باشد.
    تجهیزات را به گونه ای مورد استفاده قرار دهید که مشوق روش های قدرت تخیل کودکان باشد . از تهیه اسباب بازی و وسایلی که هر کاری را برای کودکان آسان می کند و جایی را برای تخیل باقی نمی گذارد خودداری کنید . میزان مناسب و متعادلی از وسایل را برای بچه ها فراهم کنید و با تغییر دایمی آنها یا تغییر مکان شان آنها را مهیج جلوه دهید .
ربَّنا اتنا فی الدّنیاحسنة وفی الآخرة حسنة و قنا عذاب النار - سوره بقره - آیه ۲۰۱