به نام خدا

عَلَّمَ الْإِنسَانَ مَا لَمْ یَعْلَمْ - علق:5 و به انسان آنچه را نمى‏دانست یاد داد!

 بدون شک پایه واساس مهارتهای نوشتاری وکلامی در سنین نخست دبستان وخصوصاً در پایه اول دبستان شکل می گیرند واز این جهت دقت وظرافت نقش معمارگونه معلمان کلاس اول برهیچکس پوشیده نیست...


     در پایه اول ابتدایی هرچه مفاهیم عمیق تر آموخته شوند آثار پایدار ودراز مدتی را بر روح وجسم کودک خواهند گذاشت. «معلم باید فرصت های لازم را در اختیار یادگیرندگان قرار دهدتامطالب ومهارتهای تازه آموخته را تمرین وتکرارکنند.این عمل مهارت یادگیرندگان را در انجام فعالیتهای یادگیری بالا می برد وفراموشی را به تعویق می اندازد[1]».از طرفی اگر آموخته ها عینی تر وملموس تر ومطابق با دنیای واقعی کودک باشند یادگیری شیرین و موجب اعتماد به نفس در کودک شده طراوت و شادابی در روح وجسم کودک پدید خواهدآمد. بنابراین استفاده از شیوه های عینی برای آموزش حروف الفبا ضروری به نظر می رسد.

یکی از ویژگیهای مهم وقابل تأمل در دوره ابتدایی «فعالیت کودک در رابطه با محیط عینی ومحسوس است. در این مرحله کودک توانایی انجام اعمال منطقی را کسب می کنداما این اعمال را با امور محسوس وعینی می تواندانجام دهد نه با امور فرضی وپدیده های انتزاعی[2]».

  شیوه ای که من در کلاس اول ابتدایی به کارگرفته ام استفاده از اعضای بدن انسان برای نشان دادن شکل حروف الفبای فارسی می باشدکه بسیار ساده وقابل استفاده برای هر کس می باشد از طرفی یک حرکت ورزشی است که در آن کودک با نشان دادن شکل حروف به وسیله اعضاواندامهای بدنش به فعالیت تشویق می شود و انگیزه آموختن در کودک بسیار زیاد می شود.

 شیوه کار

 باهدایت وراهنمایی معلم، دانش آموزان بصورت هماهنگ هر حرفی که می آموزندبا فرمان آموزگار به وسیله اعضای بدن خوددر کلاس بصورت هماهنگ نشان می دهند تا شکل(نشانه) حرف در ذهن آنان نیز نقش بندد پس از چند بار تکرار با دستور معلم همگی شروع به تمرین نوشتن می کنند. اگر احیاناً دانش آموزی در نوشتن دچار مشکل باشد معلم با نشان دادن شکل صحیح حرف(نشانه) وی را راهنمایی می کند.

مزیت های استفاده از این روش:

1-  یادگیری به شیوه مجسم وعینی وبسیار آسان وعمیق است.

2- قابلیت استفاده از آن برای همه و در همه جا وجود دارد.

3- سبب ایجاد حس اعتماد به نفس وشور اشتیاق در کودکان می شود.

4- باعث ایجادهماهنگی وتسلط در حرکات واندامهای بدن دانش آموزان می شود.

5- تناسب آن برای اجرای حرکات نمایشی، ورزشی وسرگرمی وجلوگیری از کسالت ویکنواختی در کلاس است.

6- ایجاد رقابت سالم واز بین رفتن ترس واضطراب در بین دانش آموزان

7- ایجاد انگیزه برای رسم تصاویر آنچه را که می بیند.مثلاً رسم حرف(نشانه)

8- ایجادشرایط مطلوب جهت پیشرفت کلیه دانش آموزان حتی درمناطق محروم وچندزبانه

9- تقویت وهماهنگی حس شنوایی وبینایی با سایر حرکات جسمی

10- ایجاد شور ونشاط وشادابی واحساس رضایت از انجام فعالیت های گروهی



[1] سیف، علی اکبر، روانشناسی پرورشی (1373) تهران: انتشارات آگاه، ص 388

[2] همان، ص178